Leiding geven zonder macht

Een blog over leiding geven zonder macht aan drie soorten groepen:

  • de neutrale groep
  • de klaaggroep en
  • de strategische groep

Op de tast

Stel je eens voor: je wordt in een totaal donkere kamer gedropt. Geen hand voor de ogen te zien, een totaal onbekende en nieuwe wereld voor je.
Je doel is natuurlijk direct duidelijk: uit die ruimte komen. Er zijn echter wel complicerende factoren: Waar is de uitgang? Links, rechts, onder of boven? Hoe daar te komen? Zijn er trappen, op- en afstapjes? Zijn er hulpmiddelen? Waar zijn obstakels, kuilen en hobbels?
Daarom beweeg je je behoedzaam en bedachtzaam. De armen vooruit gestoken als voelsprieten en schuifelend om niet te vallen of jezelf te stoten. Alle je sensoren aan om botsingen en misstappen te voorkomen, op weg naar de uitgang.

Uit de donkere kamer

In het werk stuit je ook regelmatig op totaal ‘nieuwe werelden’: niet eerder voorgekomen vraagstukken en opdrachten met vele onbekende factoren, een woud aan informatie, allerlei bemoeienissen, tegenstrijdige belangen, en genoeg mogelijkheden om ergens te starten.
Het doel is duidelijk: oplossen van het vraagstuk. Maar waar en hoe  te starten?

Dan is het managen en leidinggeven als het lopen in een donkere kamer. Het wordt dan managen op de tast.
Het zal alle betrokkenen volkomen helder zijn dat het doel is het vraagstuk oplossen; uit de donkere kamer geraken.

Maar hoe? Top-down, directief en strak gepland? Die methoden hebben zo hun voordelen. Maar zeker ook nadelen omdat niet alles te plannen is, er tegenstellingen overblijven en een top-down-leiding de aanwezige motivatie en energie teniet kan doen. Je kunt ook kiezen voor leiding geven zonder macht.

Spontane groepen

Je organisatie en werkomgeving bestaat uit redelijk spontaan gevormde informele groepjes, met medewerkers, leidinggevenden en betrokkenen die elkaar gemakkelijk kunnen vinden, los van formele rollen en posities. Leden van zo’n groep spreken dezelfde taal, hebben vaak een soortgelijke achtergrond, opleiding, vrijetijdsbesteding, zijn van dezelfde leeftijd en hebben soortgelijke interesses en/of ambitie.

Ook jij !!

Ze lopen in pauzes hetzelfde rondje, gaan bij elkaar staan op borrels en bedrijfsfeesten, blijven na het werk wel eens even hangen en napraten. Men spreekt er in min of meer dezelfde taal, bespreekt wat er klopt en mis gaat in de organisatie, is enthousiast over wat er leuk is en bedenkt wat er beter kan. Vaak heeft zo’n groepje dezelfde vijand in de organisatie om het groepsgevoel te vergroten. Het zijn een soort mini-opiniebureautjes met veel kennis van de organisatie.

Als je je eigen gangen in je organisatie nagaat,  dan weet ik zeker dat jij ook deel uitmaakt van een of twee van dergelijke informele groepjes.

Uitlaatklep

Soms is zo’n groepje gewoon een uitlaatklep, dan biedt het een platform om gewoon je ei kwijt te kunnen. Even je hart luchten, klankborden of spiegelen hoe iets aan te pakken. Dat doet iedereen. Dan is er niet veel aan de hand, is het een gezonde situatie, omdat men na het klagen en klankborden gewoon weer aan het werk gaat. De taal kan wel iets zeurderig zijn, maar men blijft toch grotendeels loyaal aan de organisatie. Allemaal kenmerken van de neutrale groep.

Besmettelijk virus

Soms kan het voorkomen dat een neutrale groep een klaaggroep wordt.
Het zeuren over mensen en de organisatie neemt dan de overhand, dan wordt het klagen het bindmiddel van de groep. Op de informele momenten dat men elkaar treft, dan start het praten over wat er allemaal niet klopt meteen.
In dat geval bestaat het gevaar dat deze groep, andere groepen gaat aansteken met het klaagvirus. Als een zeer besmettelijk bacterie  die voortwoekert in de organisatie.
Het gevaar bestaat dan dat het aantal klagers teveel vertegenwoordigers heeft, dat leidt tot onverschilligheid, lage motivatie of lethargie in een team of totale organisatie.

Strategische groep

Een neutrale groep kan ook het karakter krijgen van een strategische groep. Een dergelijke groep is in staat om de energie van de leden om te zetten in positief handelen. In de groep wordt besloten om werk te maken van het ongenoegen en de vaagstukken die er leven. Hiertoe gaat met constructief aan de slag binnen de formele en informele organisatie. Soms zoals het ‘hoort’ en vaak ook dwars door alle officiële kanalen en werkprocessen heen. Ook strategische groepen ‘besmetten’ de organisatie, maar dan op een positieve manier.

Secundaire winst

Bij strategische groepen ontstaat er een risico voor de organisatie als deze groep wordt tegengewerkt en deze niets gedaan krijgen. Dan gaan zij voor de secundaire winst: ambitie voor de organisatie op nul en volop voor de eigen toekomst. Leden van deze groepen verlaten dan vaak achter elkaar de organisatie. Helaas zijn dit vaak ook de talentvolle en waardevolle medewerkers van de organisatie.

Leiding geven zonder macht

Het is wel duidelijk dat als je deze krachten mobiliseert, zowel van de klaaggroep als van de strategische groep, je een wereld van verschil maakt in het verkrijgen van betrokkenheid en motivatie.
Leiden op de tast wordt een stuk eenvoudiger door de steun en motivatie van deze groepen.
Top-down, directief werkt niet om deze krachten uit deze groepen voor de organisatie te winnen.
Succes met het leiding geven zonder macht.

 

Wil je meer weten over leiding geven zonder macht?

Hoe je stuurt op spontane verandering en resultaten?

*

Meld je dan aan voor de workshop:

‘De Kunst van Krachtig Interveniëren’

een hele dag oefenen, feedback, nieuwe inzichten en coaching

Kijk hier voor meer informatie en data